Dekseizoen bij schapen: rammen merken, zo werkt het

Vanaf het najaar, wanneer de dagen korter worden, begint bij veel schapen en geiten van nature het dekseizoen. De ooien komen dan in de vruchtbare periode van het jaar en de ram of bok wordt bij de kudde gezet. Voor houders is dit een mooi moment om de kudde goed voor te bereiden en overzicht te houden over wie er gedekt is. In dit artikel lees je hoe je het dekseizoen praktisch aanpakt, waarom rammen merken zo handig is en waar je op moet letten in de aanloop naar deze periode.

Wanneer is het dekseizoen bij schapen en geiten?

Schapen en geiten zijn van nature seizoensgebonden fokdieren. Door de afnemende daglengte in het najaar komen ooien en geiten spontaan in oestrus, meestal vanaf september tot in de winter. De precieze periode verschilt per ras en per bedrijf. Wil je weten wat voor jouw kudde het beste moment is, of heb je vragen over vruchtbaarheid, conditie of gezondheid van je dieren? Neem dan altijd contact op met je dierenarts. Dat geldt zeker als je twijfelt of een dier geschikt is om gedekt te worden.

De kudde voorbereiden op het dekseizoen

Een goede voorbereiding begint een aantal weken voor je de ram of bok erbij zet. Zo houd je de kudde in goede conditie en verklein je de kans op problemen tijdens de dracht en later bij het aflammeren.

Klauwen en vacht

Loop de kudde na op de klauwen. Kreupele of pijnlijke dieren lopen minder graag rond en dat kan de vruchtbaarheid negatief beïnvloeden. Lees ook ons artikel over klauwverzorging bij schapen en geiten voor een praktische aanpak. Ook een verzorgde vacht helpt: met de juiste borstels en scheerspullen uit de collectie huid en vacht schaap en geit houd je de dieren fris de winter in.

Voeding op peil

Dieren die in een goede voedingsconditie het dekseizoen ingaan, hebben over het algemeen meer kans op een probleemloze dracht. Volg hierbij altijd de voedingsinstructies op de verpakking van het gekozen voer of drenchmiddel en pas de hoeveelheden niet op eigen initiatief aan. Twijfel je over de juiste voeding voor jouw kudde? Vraag dan advies bij Rabe Dierenwereld of je dierenarts. Aanvullende drenches en supplementen vind je in de collectie gezondheid en drogist schaap en geit.

Onderdak en ruimte

Zorg dat er in de stal voldoende droge ligplekken en schoon drinkwater zijn, zeker nu de nachten kouder worden. In ons artikel schapen en geiten op stal zetten in het najaar lees je hoe je de overgang naar de stalperiode soepel laat verlopen. Praktische stalbenodigdheden zoals drinkbakken en emmerhouders vind je in de collectie stalbenodigdheden schaap en geit.

Rammen merken tijdens de dekperiode

Zodra de ram bij de ooien loopt, wil je natuurlijk weten welke dieren gedekt zijn en wanneer. Dat is niet alleen handig voor je eigen overzicht, maar helpt ook om later in te schatten wanneer je de eerste lammeren kunt verwachten. Hiervoor gebruiken veel houders een merksysteem.

Dektuig en dekblok

Een dektuig is een harnas dat de ram om de borst draagt, met daarin een dekblok of merkstift. Telkens wanneer de ram een ooi bespringt, laat het blok een kleur achter op de rug van de ooi. Zo zie je in één oogopslag welke dieren al gedekt zijn, zonder dat je de kudde de hele dag hoeft te observeren.

Merkstiften en nekkoorden

Naast een compleet dektuig zijn er ook losse merkstiften verkrijgbaar, bijvoorbeeld om dieren tijdelijk te markeren voor selectie, controle of verkoop. Nekkoorden en de bijbehorende sluitingen worden gebruikt om het dektuig stevig en dierverantwoord vast te zetten. Het volledige assortiment merkbenodigdheden vind je in de collectie merken schaap en geit.

Kleur wisselen

Een handige tip die veel houders toepassen: wissel na een aantal weken van kleur blok of merkstift. Zo zie je aan de kleur op de rug van de ooi ongeveer in welke periode ze gedekt is, wat helpt bij het inschatten van de afwerpdatum. Noteer de wisseldata ergens vast, bijvoorbeeld op een kalender in de stal, zodat je dit later makkelijk kunt terugvinden.

Kudden gescheiden houden

Wil je met meerdere rassen of lijnen fokken, of juist voorkomen dat bepaalde dieren nu al gedekt worden? Dan is een goede, stevige afscheiding in de wei onmisbaar. Met degelijke weideafrastering houd je groepen eenvoudig gescheiden, ook als de ram tijdelijk apart moet.

Checklist dekseizoen

• Klauwen van de kudde gecontroleerd en waar nodig bijgesneden
• Vacht en huid gecontroleerd op onregelmatigheden
• Voeding op orde volgens de instructies op de verpakking
• Voldoende droge ligplekken en schoon drinkwater in de stal
• Dektuig, dekblok of merkstift klaar voor gebruik
• Nekkoorden en sluitingen gecontroleerd op slijtage
• Weideafrastering gecontroleerd, zeker bij gescheiden groepen
• Twijfels over gezondheid of vruchtbaarheid? Overleg met de dierenarts

Voor het complete assortiment rondom schapen en geiten, van merkbenodigdheden tot stalspullen, kun je terecht in de collectie schaap en geit van Rabe Dierenwereld.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het dekseizoen bij schapen?

Dat verschilt per ras en per bedrijf, maar over het algemeen loopt de vruchtbare periode van ooien vanaf het najaar tot in de winter. Laat je bij twijfel over het juiste moment voor jouw kudde adviseren door je dierenarts.

Waarom zou ik een dektuig gebruiken?

Een dektuig met dekblok geeft je overzicht over welke ooien al gedekt zijn. Dat scheelt tijd bij het observeren van de kudde en helpt bij het inschatten van de afwerpdatum.

Hoe vaak moet ik van kleur merkstift wisselen?

Veel houders wisselen elke paar weken van kleur, zodat ze aan de kleur op de rug van de ooi ongeveer kunnen zien wanneer ze gedekt is. Noteer de wisseldata om het overzicht te bewaren.

Mijn ooi lijkt niet gedekt te worden, wat nu?

Blijft een dier lang ongemerkt, dan kan dat verschillende oorzaken hebben. Neem in dat geval contact op met je dierenarts om de vruchtbaarheid en gezondheid van het dier te laten beoordelen.