Hittestress bij kippen voorkomen: zomertips

Waarom hitte gevaarlijk kan zijn voor kippen

Kippen kunnen niet zweten. Ze verliezen warmte vooral door te hijgen en via de kam en lellen, en dat werkt lang niet zo goed als zweten bij zoogdieren. Bij hoge temperaturen, zeker als het ook nog vochtig is, kunnen kippen daardoor snel oververhit raken. Vooral zware rassen, oudere dieren en kippen met een dichte bevedering hebben er meer moeite mee dan slanke, actieve hybride hennen. Als eigenaar van een paar hobbykippen of een groter koppel leghennen is het dus verstandig om in de zomer extra alert te zijn.

Een hok dat 's zomers niet goed geventileerd is, kan binnen flink opwarmen, ook als het buiten iets afkoelt. Door op tijd maatregelen te nemen voorkom je dat je kippen last krijgen van hittestress en blijven ze vitaal en goed in de leg.

Signalen dat je kippen het te warm hebben

Kippen laten op verschillende manieren merken dat ze het te warm hebben. Let op de volgende signalen:

• Met open snavel hijgen, vaak met de vleugels iets van het lichaam af
• Lusteloos in de schaduw of op de grond liggen in plaats van actief rond te scharrelen
• Minder eten, maar juist veel meer drinken
• Een bleke of paarsige kam en lellen
• Minder eieren of eieren met een dunnere schaal

Zie je meerdere van deze signalen tegelijk, dan is snel ingrijpen belangrijk. Zorg direct voor extra schaduw, ventilatie en vers water. Maak je je zorgen over de gezondheid van een kip die duidelijk ziek lijkt, oververhit raakt of niet opknapt, neem dan contact op met een dierenarts. Deze tips zijn algemene aandachtspunten en geen vervanging voor diergeneeskundig advies.

Schaduw en ventilatie: de basis op warme dagen

De eerste stap tegen hittestress is simpel: zorg dat kippen altijd ergens uit de zon kunnen. Een afdak, een stuk struikgewas of een schaduwdoek boven een deel van de kippenren maakt al veel verschil. Kippen zoeken die schaduwplekken vanzelf op zodra het warm wordt, dus zorg dat ze ruim voldoende beschikbaar zijn voor het hele koppel.

Minstens zo belangrijk is goede luchtcirculatie in het hok zelf. Zet overdag ventilatieopeningen en eventueel de deur wijd open, zodat warme, vochtige lucht kan wegtrekken. Een hok dat 's nachts goed kan uitdampen, warmt overdag minder snel weer op. Kijk bij aanhoudende hitte ook naar de algemene luchtkwaliteit in en rond het hok, want een frisse, droge omgeving helpt kippen beter met warmte om te gaan.

Vermijd het gebruik van warmtelampen overdag in de zomer. Die zijn juist bedoeld om jonge kuikens of het hok in de winter warm te houden, en horen op hete dagen uit te staan.

Strooisel en hygiëne

Vochtig, samengeklonterd strooisel houdt warmte en ammoniakdampen vast, wat het klimaat in het hok verder verslechtert. Ververs het strooisel op tijd en houd het hok schoon en droog, ook in de zomer.

Voldoende vers drinkwater, altijd en overal

Op warme dagen drinken kippen aanzienlijk meer dan normaal, en dat vocht is essentieel om oververhitting te voorkomen. Zorg dat er op meerdere plekken in de ren en het hok drinkwater beschikbaar is, zodat kippen nooit ver hoeven te lopen en er geen gedrang bij één drinkpunt ontstaat. Een ruime drinktoren, zoals bijvoorbeeld de Gaun Pluimvee Drinktoren 40 l, houdt het water langer koel en schoon dan een open bak.

Ververs het water het liefst een paar keer per dag, zeker bij temperaturen boven de twintig graden. Water dat in de volle zon staat, warmt snel op en wordt dan minder aantrekkelijk om te drinken. Zet drinkpunten daarom in de schaduw neer. Voor wie net begint met een klein koppel kan een compacte drinkkom voor zelfmontage een handige aanvulling zijn naast de vaste drinktoren.

Overweeg je supplementen om leghennen in warme periodes extra te ondersteunen, kijk dan bij de supplementen voor legkippen en volg altijd de doseringsinstructies op de verpakking. Twijfel je of een supplement geschikt is voor jouw situatie, overleg dan met Rabe Dierenwereld of je dierenarts.

Voeren op de koelere momenten van de dag

De spijsvertering van kippen produceert warmte, en dat is precies wat je op een hete dag wilt beperken. Verplaats het grootste deel van de voergift daarom naar de vroege ochtend en de late avond, wanneer het buiten koeler is. Middenop de dag hoeft er niet per se volop voer klaar te staan.

Kijk voor het dagelijkse rantsoen en eventuele aanvullende voeders bij de collectie eten en drinken, en houd je aan de voedingsadviezen op de verpakking van het gekozen voer. Vers fruit of groente in kleine stukjes, zoals een schijfje watermeloen, kan op een hete dag als verfrissende aanvulling dienen, maar vervangt nooit het gewone voer.

Broeden en kuikens bij hitte

Ook rond het broeden vraagt hitte om extra aandacht. Zorg dat broedmachines niet in de volle zon staan en dat jonge kuikens altijd de mogelijkheid hebben om een warmtebron te ontwijken. Meer benodigdheden hiervoor vind je bij broeden en huisvesting.

Checklist: kippenhok hittebestendig maken

• Voldoende schaduwplekken in de ren, verspreid over de dag
• Ventilatieopeningen en deur van het hok overdag open
• Geen warmtelampen aan tijdens warme zomerdagen
• Schoon, droog strooisel dat regelmatig wordt ververst
• Meerdere drinkpunten met vers, koel water op schaduwrijke plekken
• Extra voergift in de vroege ochtend en late avond in plaats van op het heetst van de dag
• Dagelijkse controle op signalen van hittestress, zoals hijgen of lusteloosheid

Meer basiskennis over het houden van kippen, van hok tot voer, vind je in het artikel zelf kippen houden voor beginners. Voor het volledige assortiment aan hokken, drinkers, voer en verzorging kun je terecht in de collectie gevogelte, en voor algemene stal- en erfbenodigdheden bij stal en erf.

Veelgestelde vragen

Kunnen kippen doodgaan van de hitte?

Ernstige hittestress kan bij kippen risicovol zijn, zeker bij zware rassen of oudere dieren en als er geen schaduw of water beschikbaar is. Met voldoende schaduw, ventilatie en vers water op meerdere plekken beperk je dat risico sterk. Lijkt een kip echt oververhit of ernstig ziek, neem dan direct contact op met een dierenarts.

Hoeveel water heeft een kip nodig op een warme dag?

Dat verschilt per kip en per temperatuur, maar op warme dagen drinken kippen duidelijk meer dan normaal. Belangrijker dan een exacte hoeveelheid is dat er altijd voldoende vers, koel water op meerdere plekken beschikbaar is, zodat elke kip zonder gedrang kan drinken.

Moet ik mijn kippen 's nachts binnen sluiten als het warm is?

Kippen worden 's nachts nog steeds het beste veilig opgesloten in het hok in verband met roofdieren, maar zorg dan wel dat ventilatieopeningen open blijven staan zodat de lucht kan circuleren. Een hok dat 's nachts goed kan afkoelen, warmt overdag minder snel weer op.

Helpt een stofbad tegen hitte?

Een stofbad in een schaduwrijk, droog plekje hoort sowieso bij het natuurlijke gedrag van kippen en kan verkoelend aanvoelen. Het vervangt echter nooit de basisbehoeften op een hete dag, zoals schaduw, ventilatie en voldoende vers drinkwater.

Bij Rabe Dierenwereld vind je een ruim assortiment voor gevogelte, van drinktorens en voerbakken tot hokken en verzorgingsproducten, zodat jouw kippen ook op warme zomerdagen goed verzorgd blijven.