Koeien op stal zetten: zo pak je de overgang goed aan

Als de dagen korter worden en de nachten kouder, breekt voor veel veehouders het moment aan waarop de koeien van de wei naar de stal gaan. Die overgang lijkt eenvoudig, maar verdient wel aandacht. Een koe die te snel van vers gras op stalvoer overschakelt, kan last krijgen van haar spijsvertering, en een stal die niet goed is voorbereid, brengt onnodige stress en gezondheidsrisico's met zich mee. In dit artikel lees je hoe je de overgang van weide naar stal rustig en verantwoord aanpakt.

Waarom een geleidelijke overgang belangrijk is

Koeien zijn gewend aan een ritme van grazen, herkauwen en rusten in de wei. Op stal verandert niet alleen het voer, maar ook de bewegingsruimte, de ondergrond en de sociale omgeving binnen de kudde. Een abrupte overstap vraagt veel van het lichaam van de koe. Bouw de overgang daarom in enkele dagen op, zodat de pens de tijd krijgt om te wennen aan het stalrantsoen. Volg voor het voer altijd de aanwijzingen op de verpakking en neem bij twijfel over de juiste opbouw contact op met je dierenarts of met Rabe Dierenwereld.

Let ook op de rangorde binnen de kudde. In de wei hebben dieren veel ruimte om elkaar te ontwijken, maar op stal is die ruimte beperkter. Zorg daarom voor voldoende vreetplaatsen en loopruimte, zodat lager geplaatste dieren niet worden weggedrukt bij het voer of de drinkbak. Dit voorkomt onnodige stress in de eerste weken op stal.

De stal voorbereiden voordat de koeien binnenkomen

Een schone, droge en goed geventileerde stal is de basis voor een soepele overgang. Loop voor het stallen onderstaande punten na.

• Reinig en ontsmet de stal grondig, inclusief voerbakken en drinkvoorzieningen. Bekijk hiervoor het aanbod reiniging en ontsmetting.
• Controleer de ventilatie. Frisse lucht zonder tocht voorkomt een vochtige, benauwde stal. Kijk voor hulpmiddelen bij luchtkwaliteit voor stal en erf.
• Zorg voor voldoende droog strooisel of een comfortabel ligbed, zodat de koeien op een schone en zachte ondergrond kunnen liggen.
• Controleer de drinkvoorzieningen op werking en schoonheid. Kijk bij drinkbakken en overweeg een drinkbak beschermbeugel om beschadiging te voorkomen.
• Maak voldoende ruimte vrij per dier, zodat elke koe rustig kan eten, liggen en opstaan.

Voeding tijdens de overgang

Bouw het rantsoen stap voor stap op. Meng in de eerste dagen ruwvoer met een beetje weidegang of vers gras, en breid het aandeel stalvoer geleidelijk uit. Zo krijgt de pensflora de kans zich aan te passen. Houd de wateropname goed in de gaten, want koeien drinken op stal vaak anders dan in de wei. Volg voor eventuele krachtvoeders en mineralen altijd de voedingsinstructies op de verpakking. Meer achtergrond over voer- en drinkvoorzieningen vind je bij voeren en drinken.

Gezondheid checken vóór het stallen

Het moment van opstallen is een goed moment om je koeien even goed te bekijken. Let op de volgende punten.

• Klauwen: controleer op scheurtjes, kreupelheid of overmatige groei. Bekijk het assortiment klauwverzorging voor rundvee.
• Huid en vacht: een gezonde vacht en schone huid dragen bij aan het comfort op stal. Kijk bij huidverzorging.
• Uiers: bij melkvee is dit een goed moment om de uierverzorging te controleren, zie uierverzorging.
• Vliegen en insecten: na een zomer in de wei kunnen dieren nog last hebben van vliegen. Kijk bij vliegenbestrijding rund.

Zie je iets dat afwijkt, zoals kreupelheid, wondjes of een koe die niet goed eet, wacht dan niet af en neem contact op met je dierenarts. Diagnose en behandeling horen altijd bij een dierenarts thuis, dit artikel geeft alleen algemene aandachtspunten.

Comfort in de stal na het stallen

Eenmaal op stal blijft verzorging belangrijk. Regelmatig borstelen houdt de huid schoon en stimuleert de bloedsomloop, en veel koeien vinden het bovendien prettig. Een veeborstel is hiervoor een handig hulpmiddel. Loop daarnaast dagelijks even door de stal om te zien of alle dieren normaal opstaan, liggen en eten. Zo signaleer je vroeg als er iets niet klopt.

Houd de eerste weken op stal ook het strooisel of ligbed extra in de gaten. Vochtig of vervuild strooisel vervang je sneller dan je gewend bent, want de dieren brengen in het begin meer vocht en mest mee vanaf de wei. Een droge, schone ligplek is een van de belangrijkste factoren voor het welzijn van rundvee gedurende de wintermaanden.

Checklist: koeien op stal zetten

• Stal grondig gereinigd en ontsmet
• Ventilatie gecontroleerd
• Droog strooisel of ligbed aanwezig
• Drinkvoorzieningen schoon en werkend
• Rantsoen geleidelijk opgebouwd
• Klauwen, huid, uiers en vliegenoverlast gecontroleerd
• Voldoende ruimte per dier

Voor meer over de aanpak van je stal rond deze periode lees je ook ventilatie in de stal: zo zorg je voor frisse lucht, en voor gerichte aandacht voor de klauwen klauwverzorging bij rundvee.

Veelgestelde vragen

Wanneer zet je koeien het beste op stal?

Dit hangt af van het weer, de grasgroei en de conditie van de wei. Zodra de weide minder te bieden heeft en de nachten kouder worden, is meestal het moment aangebroken. Bouw de overgang geleidelijk op in plaats van in één keer.

Hoe lang duurt de overgang van weide naar stal?

Reken op een aantal dagen waarin je het rantsoen stap voor stap aanpast. Zo went de pens rustig aan het nieuwe voer en blijft de kans op spijsverteringsproblemen klein.

Wat doe ik als een koe na het stallen niet goed eet?

Houd het dier goed in de gaten en neem bij aanhoudende problemen contact op met je dierenarts. Zelf diagnosticeren of medicijnen toedienen wordt afgeraden.

Hoe voorkom ik gezondheidsproblemen bij het opstallen?

Een schone, goed geventileerde stal, een geleidelijke voeropbouw en een controle van klauwen, huid en uiers vooraf verkleinen de kans op problemen aanzienlijk. Twijfel je, neem dan contact op met je dierenarts of met Rabe Dierenwereld.

Bij Rabe Dierenwereld vind je een ruim assortiment voor rundvee, van verzorgingsproducten tot stalbenodigdheden, zodat jouw koeien de overgang naar de stal comfortabel doorkomen.