Varkens koel houden in de zomer: zo pak je dat aan

Zomerse temperaturen zijn voor varkens minder onschuldig dan ze lijken. Waar honden en mensen zweten om af te koelen, hebben varkens nauwelijks werkende zweetklieren. Ze zijn daardoor voor hun temperatuurregulatie vooral aangewezen op schaduw, water en een goede stal. Met een paar praktische aanpassingen zorg je dat je varkens ook op de warmste dagen comfortabel blijven.

Waarom hitte een serieus aandachtspunt is

Varkens kunnen hun lichaamstemperatuur maar beperkt zelf regelen. Zonder voldoende verkoeling worden ze sneller lusteloos, gaan ze minder eten en kunnen ze onrustig worden. Dat geldt voor varkens in een stal én voor dieren die buiten lopen. Een beetje extra aandacht in de zomer voorkomt onnodig ongemak.

Of je nu een paar varkens als hobby houdt of een grotere groep verzorgt, het principe blijft hetzelfde: hoe minder je dieren zelf kunnen kiezen tussen zon, schaduw en verkoeling, hoe belangrijker het is dat jij die keuze voor hen organiseert. Vaak zijn het juist de eenvoudige aanpassingen, zoals een extra schaduwplek of een bak water op de juiste plek, die het grootste verschil maken.

Schaduw en frisse lucht in de stal

Een goed geventileerde stal maakt een groot verschil. Frisse lucht die goed doorstroomt, voorkomt dat warmte en vocht blijven hangen. Kijk kritisch naar de luchtkwaliteit in de stal, zeker op dagen zonder wind. In de collectie luchtkwaliteit vind je hulpmiddelen om de lucht in stal en erf te verbeteren.

Voorkom overvolle ruimtes

Hoe voller de stal, hoe meer warmte er ontstaat door de dieren zelf. Geef varkens op warme dagen liefst wat extra ruimte en zorg voor een schaduwrijke plek buiten, zodat ze zelf kunnen kiezen waar ze willen liggen. Een boom, een afdak of een eenvoudig zonnescherm is vaak al voldoende om een groot deel van de dag verkoeling te bieden.

Let ook op het tijdstip van de dag. Rond het middaguur en vroeg in de middag is het meestal het heetst. Verplaats zware klussen, zoals uitmesten of het verplaatsen van dieren, waar mogelijk naar de vroege ochtend of de late avond, wanneer het rustiger en koeler is.

Volop vers water en een modderpoel

Vers, schoon water moet in de zomer altijd en ruim voorhanden zijn. Controleer drinkbakken en emmers dagelijks, want in de warmte raakt water sneller vervuild of warm. Een stevige, makkelijk schoon te maken emmer, zoals te vinden in de collectie voeren en drinken, is dan al snel de moeite waard. Bekijk bijvoorbeeld de RVS emmer met platte zijde, handig tegen de stalwand.

Een modderpoel is voor varkens niet alleen leuk, maar ook functionele verkoeling. Omdat ze niet goed kunnen zweten, gebruiken varkens modder en water om hun huid te koelen en te beschermen tegen de zon. Heb je geen ruimte voor een echte modderpoel, dan is een ondiepe bak water of een regelmatige nevel al een uitkomst.

Hygiëne en insecten houden extra aandacht nodig

Warm weer betekent vaak ook meer vliegen en ander ongedierte rond de stal, iets wat het comfort van je varkens flink kan verstoren. Regelmatig reinigen en ontsmetten van stal en verblijf helpt om overlast te beperken. In de collectie reiniging en ontsmetting vind je middelen die daarbij helpen.

Wil je dieper ingaan op vliegenbestrijding specifiek bij varkens? Daar hebben we eerder uitgebreid over geschreven in vliegen bij varkens bestrijden: zo pak je dat aan. Praktische hulpmiddelen hiervoor vind je in de collectie vliegenbestrijding varken.

Verrijking houdt varkens actief, ook bij hitte

Bij warm weer bewegen varkens vaak wat minder, en dat kan verveling in de hand werken. Verrijkingsmateriaal zoals een stevige bal of bijtring zorgt voor afleiding zonder dat het de dieren extra opjaagt. Bekijk hiervoor bijvoorbeeld de anti-stressbal voor varkens uit de collectie stalbenodigdheden varken.

Voor het algemene assortiment gezondheid en verzorging kun je terecht in de collectie gezondheid en drogist varken, en voor alles rondom varkens in het algemeen in de collectie Varken.

Checklist voor warme dagen

• Controleer dagelijks of er voldoende vers, koel water beschikbaar is.
• Zorg voor schaduw, zowel binnen als buiten.
• Geef waar mogelijk toegang tot een modderpoel of een bak water om in te koelen.
• Let op voldoende ventilatie en frisse lucht in de stal.
• Reinig stal en verblijf extra regelmatig om vliegen en ongedierte te beperken.
• Bied verrijking aan zodat de dieren actief en ontspannen blijven.
• Vermijd onnodig transport of hanteren tijdens de heetste uren van de dag.

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik hittestress bij varkens?

Signalen die kunnen wijzen op oververhitting zijn onder meer snel of zwaar ademen, lusteloosheid, minder eten en onrustig gedrag. Twijfel je over de conditie van je dier, neem dan altijd contact op met je dierenarts. Zelf diagnosticeren of behandelen wordt afgeraden.

Is een modderpoel verplicht in de zomer?

Verplicht niet, maar wel sterk aan te raden. Een modderpoel of een bak water is voor varkens een natuurlijke en effectieve manier om af te koelen, zeker omdat ze zelf nauwelijks kunnen zweten.

Hoeveel water heeft een varken in de zomer nodig?

Dat verschilt per dier en per situatie. Houd altijd de voedings- en drinkinstructies op de verpakking van je voer aan en zorg dat er in de zomer extra vaak vers water beschikbaar is. Bij twijfel over de juiste hoeveelheid kun je terecht bij je dierenarts of bij Rabe Dierenwereld.

Kunnen varkens gewoon buiten blijven bij extreme hitte?

Zolang er voldoende schaduw, water en eventueel een modderpoel beschikbaar zijn, kunnen varkens prima buiten blijven. Zorg er wel voor dat ze zelf kunnen kiezen tussen zon en schaduw, en houd de dieren goed in de gaten tijdens de warmste uren.

Helpt een ventilator of sproeier in de stal?

Extra luchtverplaatsing en een lichte nevel kunnen zeker helpen om de temperatuur in de stal aangenamer te maken. Zorg er wel voor dat dieren niet direct en langdurig in een felle luchtstroom staan, en houd elektrische apparatuur altijd buiten bereik van de dieren.

Houd je naast varkens ook pluimvee? Ook kippen hebben in de zomer extra aandacht nodig, lees daarover meer in hittestress bij kippen voorkomen: zomertips.

Bij Rabe Dierenwereld vind je het volledige assortiment voor de verzorging van varkens en andere boerderijdieren, van stalbenodigdheden tot hygiëne en verrijking. Neem gerust een kijkje in ons assortiment of stel je vraag, we denken graag met je mee.